Հարկային ռեզիդենտությունը առանձին կարգավիճակ է, որը ավտոմատ կերպով չի համընկնում կացության կարգավիճակի կամ քաղաքացիության հետ: Մարդը կարող է ունենալ Հայաստանի կացության կարգավիճակ և միևնույն ժամանակ չլինել հարկային ռեզիդենտ, և հակառակը: Այս հոդվածում՝ ով է ճանաչվում Հայաստանի հարկային ռեզիդենտ, ինչպես հաստատել դա և ինչ առավելություններ է տալիս կարգավիճակը:
Ո՞վ է համարվում Հայաստանի հարկային ռեզիդենտ
Ֆիզիկական անձը ճանաչվում է Հայաստանի հարկային ռեզիդենտ, եթե փաստացի գտնվել է Հայաստանի տարածքում 183 կամ ավելի օր՝ հարկային տարում սկսվող կամ ավարտվող ցանկացած 12-ամսյա ժամանակահատվածում, կամ եթե նրա կենսական շահերի կենտրոնը գտնվում է Հայաստանում (մշտական բնակություն, ընտանիք, հիմնական տնտեսական գործունեություն): Քաղաքացիությունը և կացության կարգավիճակի առկայությունը ինքնին մարդուն հարկային ռեզիդենտ չեն դարձնում. որոշիչ նշանակություն ունի փաստացի գտնվելը և երկրի հետ կապերը:
Ինչպես հաստատել կարգավիճակը
Հարկային ռեզիդենտի կարգավիճակը հաստատվում է հարկային ռեզիդենտության վկայագրով, որը տրամադրում է Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեն: Վկայագիրը ստանալու համար սովորաբար անհրաժեշտ է հաստատել երկրում գտնվելու փաստացի օրերի քանակը (սահմանահատման նշումներ) կամ ներկայացնել կենսական շահերի կենտրոնի մասին փաստաթղթեր՝ մշտական բնակության հասցե, աշխատանքի կամ բիզնեսի վարման վայր, ընտանիքի գտնվելու վայր:
Ինչ առավելություններ է տալիս կարգավիճակը
- Հայաստանի կողմից մի շարք երկրների հետ կնքված կրկնակի հարկումից խուսափելու համաձայնագրերը կիրառելու հնարավորություն, առանց նույն եկամուտի համար երկու անգամ հարկ վճարելու:
- Հայաստանից դուրս ստացված եկամտի հարկում հայկական դրույքաչափերով, հաշվի առնելով կրկնակի հարկումից խուսափելու կանոնները, այլ ոչ թե եկամտի աղբյուր հանդիսացող երկրի կանոնների համաձայն:
- Թափանցիկ իրավական կարգավիճակ հաշիվներ բացելիս, պայմանագրեր կազմելիս և հայկական գործընկերների հետ աշխատելիս, որոնց պահանջվում է գործընկերի հարկային կարգավիճակի հաստատում:
Ու՞մ համար է դա հատկապես արդիական
Հարկային ռեզիդենտության հարցը առավել հաճախ ծագում է Հայաստան երկարաժամկետ տեղափոխվողների մոտ (ընկերությունների հիմնադիրներ, աշխատանքային պայմանագրով աշխատողներ), հեռավար աշխատողների և ԱՏ մասնագետների մոտ, ովքեր եկամուտ ստանում են արտասահմանյան պատվիրատուներից, ինչպես նաև նրանց մոտ, ովքեր արդեն մեկ այլ երկրի հարկային ռեզիդենտ են և ցանկանում են հասկանալ՝ արդյոք առաջանում է կրկնակի ռեզիդենտություն:
Տիպիկ դժվարություններ
1. Միգրացիոն և հարկային կարգավիճակի շփոթում
Կացության կարգավիճակի կամ բնակության վայրում գրանցման առկայությունը հարկային ռեզիդենտության հետ նույնը չէ՝ դրանք տարբեր չափանիշներով իրավական ինստիտուտներ են:
2. Գտնվելու օրերի անբավարար փաստագրական հաստատում
Եթե մարդը չի կարող փաստագրել Հայաստանում անցկացրած օրերի քանակը (սահմանահատման կնիքներ, տոմսեր, վարձակալության պայմանագիր), վկայագրի ստացումը կարող է ձգձգվել:
3. Կրկնակի հարկային ռեզիդենտություն
Եթե մարդը ֆորմալ կերպով միաժամանակ բավարարում է երկու երկրի ռեզիդենտության չափանիշները, վերջնական կարգավիճակը որոշվում է այդ երկրների միջև կրկնակի հարկումից խուսափելու կոնկրետ համաձայնագրի կանոններով, եթե այն գոյություն ունի. առանց համաձայնագրի կրկնակի հարկման ռիսկն ավելի մեծ է:
Երբ դիմել իրավաբանին
Իրավական խորհրդատվությունը հատկապես օգտակար է Հայաստան տեղափոխվելիս՝ այլ երկրներից եկամուտը պահպանելով, արտասահմանյան պատվիրատուների հետ հեռավար աշխատելիս, ինչպես նաև երբ անհրաժեշտ է գնահատել՝ արդյոք կրկնակի հարկումից խուսափելու համաձայնագիրը կիրառվում է կոնկրետ իրավիճակում: jurist.am-ի իրավաբանները խորհրդատվություն են տրամադրում Հայաստանում կորպորատիվ և հարկային հարցերով, ներառյալ հարկային ռեզիդենտության վկայագրի ստացումը և արտասահմանյան գործընկերներից ստացվող եկամուտների կառուցվածքավորումը: