Օտարերկրացիները, ովքեր պլանավորում են տեղափոխվել Հայաստան, բացել բիզնես կամ վերամիավորվել ընտանիքի հետ, հաճախ բախվում են նույն հարցին՝ ինչպիսի կացության կարգավիճակ ձևակերպել և ինչ հիմքով: Այս հոդվածում՝ Հայաստանում կացության կարգավիճակի տեսակները, ստացման տիպիկ հիմքերը և անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
Կացության կարգավիճակի երեք տեսակ Հայաստանում
Հայաստանի օրենսդրությունը նախատեսում է կացության կարգավիճակի երեք տեսակ.
- Ժամանակավոր կացության կարգավիճակ - տրվում է մինչև մեկ տարի ժամկետով, երկարաձգման հնարավորությամբ, քանի դեռ պահպանվում է հիմքը (աշխատանք, բիզնես, ուսում, ամուսնություն և այլն):
- Մշտական կացության կարգավիճակ - տրվում է ավելի երկար ժամկետով նրանց, ովքեր արդեն ունեցել են ժամանակավոր կարգավիճակ սահմանված ժամանակահատված, կամ ունեն Հայաստանի քաղաքացու հետ մերձավոր ազգակցական կապ:
- Հատուկ կացության կարգավիճակ - առանձին կատեգորիա հայազգիների և Հայաստանի նախկին քաղաքացիների համար, տրվում է երկար ժամկետով և ընձեռում է իրավունքների ընդլայնված ծավալ, մոտ քաղաքացու իրավունքներին:
Ժամանակավոր կացության կարգավիճակ ստանալու հիմքերը
Գործնականում դիմողների մեծամասնությունը ժամանակավոր կացության կարգավիճակի համար դիմում է հետևյալ հիմքերից մեկով.
- Աշխատանք հայաստանյան գործատուի մոտ՝ աշխատանքային պայմանագրով:
- Մասնակցություն հայաստանյան ընկերությանը որպես հիմնադիր կամ նշանակում տնօրեն՝ տարածված ուղի Հայաստանում բիզնես բացող օտարերկրացիների համար:
- Ընտանիքի վերամիավորում՝ ամուսնություն Հայաստանի քաղաքացու հետ կամ մերձավոր ազգակցական կապ կացության կարգավիճակ ունեցող ռեզիդենտի հետ:
- Ուսում Հայաստանի հավատարմագրված ուսումնական հաստատությունում:
Ինչ փաստաթղթեր են սովորաբար պահանջվում
- Գործող արտասահմանյան անձնագիր:
- Սահմանված նմուշի լուսանկարներ:
- Հիմքը հաստատող փաստաթուղթ՝ աշխատանքային պայմանագիր, ընկերության կանոնադրություն և գրանցման քաղվածք, ամուսնության վկայական, տեղեկանք ուսումնական հաստատությունից:
- Հայաստանում բնակության հաստատում (վարձակալության պայմանագիր կամ սեփականության իրավունքի փաստաթուղթ):
- Դատվածության բացակայության մասին տեղեկանք - առանձին դեպքերում:
- Սահմանված նմուշի բժշկական տեղեկանք:
Արտասահմանում տրված փաստաթղթերի համար, որպես կանոն, պահանջվում է ապոստիլ կամ հյուպատոսական օրինականացում և հայերեն լեզվով նոտարական վավերացված թարգմանություն:
Տիպիկ դժվարություններ
1. Հիմքի անհամապատասխանություն տեղափոխման փաստացի նպատակին
Դիմողը երբեմն ընտրում է հիմք, որը ֆորմալ առումով չի համապատասխանում իր իրական իրավիճակին (օրինակ՝ ձևակերպում է կացության կարգավիճակ որպես աշխատակից, փաստացի ղեկավարելով սեփական բիզնեսը) - սա կարող է հանգեցնել մերժման կամ խնդիրների երկարաձգման փուլում:
2. Արտասահմանյան փաստաթղթերի անհամապատասխանություն կամ թերի փաթեթ
Ապոստիլի բացակայությունը, ժամկետանց թարգմանությունը կամ անձնական տվյալների թարգմանության սխալները դիմումի քննարկման ձգձգման հաճախակի պատճառ են:
3. Ընկերության գրանցում՝ առանց կացության կարգավիճակի պահանջները հաշվի առնելու
Եթե ընկերությունը գրանցվում է բացառապես կացության կարգավիճակ ստանալու նպատակով, առանց իրական գործունեության, դիմողի մոտ հետագայում կարող են հարցեր առաջանալ կարգավիճակի երկարաձգման ժամանակ:
Երբ դիմել իրավաբանին
Կացության կարգավիճակի ինքնուրույն ձևակերպումը հնարավոր է, եթե իրավիճակը պարզ է և հիմքը՝ ակնհայտ: Իրավական աջակցությունը հատկապես արդարացված է, երբ հիմքը Հայաստանում բիզնես բացելն է, երբ ընտանիքի վերամիավորումը ներառում է փաստաթղթերի բարդ փաթեթ, կամ երբ փաստաթղթերի մի մասը ձևակերպված է արտասահմանում և պահանջում է օրինականացում: «Ձեր իրավախորհրդատու» ընկերության իրավաբանները վարում են ներգաղթային գործեր Հայաստանում, ներառյալ ընկերությունների գրանցումը օտարերկրյա հիմնադիրների համար, և ուղեկցում են կացության կարգավիճակի ձևակերպումը՝ փաստաթղթերի ներկայացումից մինչև քարտի ստացում: